سفر هند- قسمت هفتم: آگرا
فاصله ي جيپور تا آگرا 232 كيلومتره. در بين راه از شهرهاي گالتا، دائوسا و بهارات پور گذشتيم. آگرا شهر تاج محله! شهر ماندگارترین عشق تاریخ شرق...
بابر شاه اولین پادشاه افغان بوده که با حمله به آگرا اون رو به تصاحب خودش در آورد. بعد از اون همایون شاه هم در شهر آگرا زندگی کرد اما کسی که آگرا رو به عنوان پایتخت انتخاب کرد اکبر شاه بود و برای زندگی هم قلعه ی سرخ یا رد فورت رو در آگرا ساخت. اکبر شاه 50 سال حکومت کرد و بعد از اون جهانگیر شاه به حکومت رسید. بعد از اون جهان شاه پنجمین پادشاه گورکانی بود که به حکومت رسید. جهان شاه سر تا سر هند رو فتح کرد و حکم ران کل هندوستان شد و با ساختن تاج محل آوازه ی عشقش به ممتاز محل (ممتاز بانو) رو از مرزهای مکان و زمان فراتر برد.
آرانجیف شاه ششمین شاه سلسله ی گورکانیه و پایتخت رو از آگرا به دهلی منتقل کرد. اما زمان حکومتش طولانی نبود. آرانجیف شاه مغلوب انگلیسی ها شد و این طور بود که دهلی پایتخت موند و تاریخ پایتختی آگرا با 150 سال به انتها رسید. مهاتما گاندی هم به استعمار انگلیسی ها پایان داد و پایه های هند جدید رو پی ریزی کرد.
ممتاز بانو از تبار ایران و از دختران دربار صفوی بوده. رابطه ی هند و ایران هم از زمان سفر همایون شاه به دربار صفوی آغاز شد که برای گرفتن کمک برای حمله از شرق و غرب به افغانستان به دیدار پادشاه ایران رفته بوده. با حمله ی دو جانبه به افغانستان اون ها موفق شدند پادشاه افغانستان رو شکست بدند. بعد از این پیروزی بود که ایران و ایرانی و فارسی در هند رواج بسیاری پیدا کرد. بعد از ایران بیشتر کارهای ادبیات فارسی جهان در هند انجام شده. از شعرای بزرگ اون دوره میشه صائب تبریزی، بیدل دهنوی و غنی کشمیری رو نام برد که به سبک های هندی، عراقی و بازگشت کار کرده اند. در حدود 150 سال پیش نویسندگان شورای ایرانی هم زمان با دربار صفویه دست به تالیف و ترجمه ی متون فارسی در هندوستان زدند که باعث شد هند به یکی از بزرگ ترین پایگاه های ادبیات فارسی در جهان بدل بشه.
ساعت حدود 5 بود که به آگرا رسیدیم. وقتی وارد شهر آگرا و خیابون های نه چندان پهن اش می شین اولین چیزی که خیلی به چشم میاد تردد دوچرخه ها و گاری هاییه که جعبه ها یا رویه های کفش رو این سو و اون سو می کنند. آگرا مرکز چرم هندوستانه و کارخونه های کفش سازی هند در اون قرار دارند.
بعد از گذر از خیابون های آگرا به خیابون فاتح آباد رسیدیم و به هتل بی نظیر جی پی پلس وارد شدیم. یک هتل لوکس پنج ستاره که به یک قصر زیبا بیشتر شباهت داشت با معماری متبحرانه ترکیبی اش از معماری مدرن و سنتی، از سنگ های سرخ و مرمرهای سفیدش و باغ های چشم نواز اطرافش به مساحت بیش از 25 جریب. در بدو ورود به سبک هندی ها حلقه ای از گل جعفری به گردن مون انداختند و بهمون خوش آمد گفتند و با نوشیدنی خنک ازمون پذیرایی کردند. چند دقیقه ای در لابی هتل نشستیم تا کلید اتاق ها رو تحویل مون دادند. یه اتاق بزرگ با پارکت های چوبی و سبکی که با وجود اندکی قدیمی بودنش هنوز هم لوکس به نظر می رسید. یه دیوار اتاق سرتاسر درب شیشه ای بود و پرده رو که کنار میزدی نمایی از آب نما و باغ روبروت بود. به دلیل سبک ساختن این هتل مناظر این چنینی رو تمام اتاق های هتل داشتند. بعد از دوش گرفتن و تعویض لباس منتظر اتوبوس تور شدیم تا به دیدن تئاتر آگرا بریم.
ظاهرا تئاتر آگرا تنها در این فصل سال در آگرا برگزار میشه و جز اون این گروه در بمبئی نمایش شون رو در زمان های دیگه ی سال اجرا می کنند و این از خوش شانسی ما بوده که در این زمان در آگرا بودیم. بهای بلیط این نمایش 1700 روپیه است اما کاملا ارزشش رو داشت و بهتون شدیدا توصیه می کنم که به هیچ وجه من الوجوه دیدن این نمایش رو که یکی از زیباترین خاطرات سفرتون خواهد بود رو از دست ندید. این تئاتر داستان تاج محل رو کامل براتون تعریف می کنه و پر از آهنگ ها و رقص های زیبای هندی با رقاص های بسیار حرفه ای در فستیوالی از لباس های رنگی و زیباست. روایتی رو براتون به تصویر می کشه که فردا که به دیدن تاج محل رفتید ارزش تک تک جملات دیالوگ ها رو خواهید فهمید. روایت عشق شاه جهان و همسر سوگلی اش ممتاز محل که اصالتا ایرانی بوده و بانویی بی اندازه مدبر، باهوش و عدالت گستر و دلسوز برای مردم کشورش بوده با وجود سن کمش. ممتاز بانو بعد از به دنیا آوردن سیزدهمین فرزندش شاهزاده خانم جهان آرا از دنیا میره و غم عظیمی رو به دل شاه جهان مینشونه. بعد از اون شاه جهان تصمیم می گیره بنایی رو به یادبود ممتاز محل بسازه که تا تمام اعصار و قرون به پاس عشق شون باقی و موندگار بمونه. بهترین معمارهای دنیا رو به کاخش فرا می خونه و در نهایت طرح استاد احمد لاهوری رو می پسنده و دستور ساخت رو صادر می کنه. ساخت تاج 22 سال طول کشیده و یازده هزار کارگر روی اون کار کردن. وقتی که ساخت بنا تموم شد شاه جهان دستور داد که انگشت شست تمام این افراد رو قطع کنن تا دیگه نتونن بنایی این چنینی بسازند. البته به همه اشون اون قدر پاداش داد که تا آخر عمر خودشون و خونواد ه اشون از لحاظ مالی بی نیاز باشن. آخر داستان، غم انگیزه. اورنجیب شاه، پسر جهان شاه به بهانه ی دیوانگی پدرش رو از سلطنت برکنار و اون رو در قلعه ای زندانی می کنه چون معتقد بوده که جهان شاه با این کارش سرمایه ی مملکت رو داره به باد میده و حواسش به امور اداره ی مملکت نیست و صد البته که اورنجیب شاه از همسر اول جهان شاه بوده و تحمل این که چنین بنایی برای همسر سوم شاه ساخته بشه رو هم نداشته احتمالا! بالاخره این که یادتون نره پس از پایان نمایش هم حتما سی دی اون رو خریداری کنید. قیمت سی دی 500 روپیه است و به زبان های متفاوتی عرضه میشه. در زمان اجرای نمایش هم هدفون هایی بهتون میدن که می تونید زبان شنیدن دیالوگ ها رو روی فارسی تنظیم کنید. بعد از اتمام نمایش هم این فرصت رو خواهید داشت که با بازیگران نقش جهان شاه و ممتاز محل و ماکت تاج محل عکسی به یادگار بگیرید. این ماکت شبیه ترین ماکت به بنای اصلی هست و حتی جنس سنگ هاش دقیقا همونه و ساختنش هفت سال طول کشیده. هزینه ی این عکس هم 150 روپیه است و بعد از خروج از سالن در هال تالار براتون چاپ و بهتون داده میشه.
بعد از اتمام نمایش به بازار سرمه دوزی و زردوزی به اسم امبرودی پلس رفتیم. اون جا تابلوها، لباس ها، روفرشی و کیف های زیبایی از هنر دست هنرمندان هندی وجود داشت. تمامی سنگ های به کار رفته در این صنایع دستی شناسنامه دار بودند و همین باعث شده بود که قیمت این آثار به پول ایران میلیون ها تومان باشه.
بعد از اون به یکی از فروشگاه های بزرگ سر زدیم که خیلی از همسفرها از اون چای های سنتی و معروف هند و تمبر هندی خریدند. هند از دیرباز به مهد چای دنیا معروف بوده و انواع و اقسام متفاوتی از چای رو میشه در بازارهای سنتی اون دید. اقبال عمده با چای دارجلینگ بود که در کوهستان های هیمالیا کشت می شه و با این که رنگ چندانی نداره اما از خوش عطر ترین چای های هنده. در مقابل چای کلکته هم هست که از دل جنگل های سرسبز هند برداشت می شه و رنگ بسیار خوبی داره. قیمت یک کیلو چای در هند از 300 روپیه تا 50 هزار روپیه متغیره. چای دیگه ای که برام جالب بود چای سفید بود که برای برطرف کردن اضطراب پیشنهاد می شد و قیمت 100 گرم اون 900 روپیه بود. انواع مختلفی از ادویه هم بود که معروف ترین شون ادویه ی کاری هست. تو بازارهای هند که قدم می زنید عطر ادویه ها مدهوش کننده است. هندی ها برای غذاهای مختلف ادویه های مختلفی دارند و در این بین ادویه ی کاری ادویه اییه که تقلبی اون وجود نداره.
به عنوان یادگاری یه جاخودکاری از تاج محل خریدم که داخل یه حباب شیشه ای قرار داشت به قیمت 100 روپیه و کتاب مثلث طلایی رو به زبان انگلیسی و اون هم به قیمت 100 روپیه که مجموعه ی یادگاری های من رو از سرزمین باشکوه هند کامل کرد.
شب بعد از برگشتن به هتل به دعوت هم سفرهای اصفهانی مون شام رو مهمون اون ها شدم و بعد در تاریکی آروم شب آگرا به گشتن در هتل پرداختیم. دالون های تو در توی هتل نشون بزرگی اون بود و راه های بی انتهاش مسیر فوق العاده ای رو برای پیاده روی و لذت بردن از باغ و آب نماها و حوض ها عرضه می کرد.